tumblr counter
Yayın Kolektifi röportajı | <a href="http://canbaskent.net">Can Başkent</a>

Can Başkent

logic and the rest...

YAYIN KOLEKTİFİ RÖPORTAJI

CAN BAŞKENT - BİREYLİKLER DERGİSİ

Halim Şafak (Bireylikler): Kapitalizmin ve bağlı olarak kültür endüstrisinin bugündeki anlamı nedir? “Yayın Kolektifi” bu anlam karşısında nerede durmaktadır ve bu durma hangi anlamları sahiplenmektedir?
Can Başkent (Yayın Kolektifi): Kapitalizmin ve kültür endüstrisinin günümüzle olan ilişkisini anlamak için herhangi bir sinema salonuna ya da kitapçıya gitmek yeterlidir. Ana-akım eserlerin bilhassa, sanat ürününden çıkıp bir tüketim metasına dönüşmesi, kitapların edebiyat ürünü olmaktan çıkıp, ‘bestseller’a dönüşmesi, filmlerin görsel sanat ürünü olmaktan çıkıp ‘görsel efekt’ gösterisine dönüşmesi bunun en başat örnekleri belki de. Öte yandan, bunun hem okur hem yazar hem de üreten olarak bizi tetikleyen boyutu da kitap ve yayıncılık piyasasının yazılı olmayan kurallarının ve bu sektör olarak kapitalizmle olan flörtünün yarattığı rahatsızlığın artık dayanılmaz boyutlara gelmesi oldu belki de. Yayın Kolektifi, kapitalizmin belirleyici rolünü kırmak üzere yola çıktı bir anlamda. Şu andaki rolümüz, aslında bir nevi ‘telif ajansı’ ve ‘redaktör’ arası bir yerde. Bize birçok kitap dosyası geliyor. Bu kitapları, en az üç arkadaşımız okuyor, değerlendiriyor ve değerlendirmelerini rapor haline getiriyor. Sonrasında raporlar ışığında kimi eserlerin desteklenmesine karar veriyoruz. Daha sonra, kapağından dizgisine kitabı hazırlıyor ve düzenliyoruz, kitabı yayına hazır hale getiriyoruz. Kolektif, bir yayınevi değil. Duruşumuz da elbette yazarın yanında, yazarın tarafında. Öte yandan, realiteye de sırtımızı dönmüyoruz - kitapların satışı için örgütlenerek, kendi ağımızı kullanarak, satışları artırmaya çalışıyoruz. Böylece, yayınevine de doğrudan destek oluyoruz. İnternet sitemizde, çağrı metnimizi okuyarak aslında, çok daha detaylı bilgi edinilebilir: www.YayinKolektifi.com Aynı adresten, toplu olarak kitaplarımızı da sipariş edebilirsiniz.

Bireylikler: İnternetin başka bir deyişle e-kitabın adım adım matbu kitabın yerine geçtiği süreçte karşısında “Yayın Kolektifi”nin bir tavrı var mıdır?
Yayın Kolektifi: Bakın bu oldukça önemli bir soru. Batı memleketlerinde artık e-kitap satışı, matbu kitap satışını geçiyor. E-kitaplar nispeten daha ucuza satılıyor. Dahası, yayıncıyı araya koymadan artık kitap yayınlamak da mümkün internetten. Ancak, burada önemli bir takım sorunlar da beliriyor. İnternetteki blog sayısı gibi, yüzbinlerce e-kitap var artık. Dolayısıyla, editöryal emek ya da kitap eleştirisi artık çok daha fazla önem kazandı belki de. Zira, görünen o ki okurun kitap seçmesi daha da zorlaştı. Henüz Türkiye’de çok yaygınlaşmış olmasa da, e-kitabın çok yakın bir gelecekte baskın format olacağı açık - müzik piyasasında dijital formatın baskın olması gibi. Dolayısıyla, biz e-kitaba oldukça sıcağız - ancak, gerek telif gerekse DRM (dijital formatların çoğaltılma hakkı - digital rights management) açısından kimi konuları netleştirmemiz gerekiyor. Malum, henüz Türkiye’de e-kitaba yoğunlaşmak için biraz erken gibi görünüyor. Kolektif olarak, şimdilik emeğimizi matbu kitaba yoğunlaştırıyoruz pragmatik nedenlerden dolayı.

Bireylikler: “Yayın Kolektifi”nin özgürlük, eşitlik, şeffaflık, ademimerkeziyetçilik, özinisiyatif, dayanışma ve paylaşma tavrı aynı zamanda politik bir duruş olarak algılanmaya açık değil midir? Bu tavrı yayın politikasını da belirleyeceğini söyleyebilir miyiz?
Yayın Kolektifi: Elbette, politiğiz. Gündelik hayatın her alanı politiktir. Ama bu demek değildir ki politik kitaplar yayınlamaya çalışıyoruz ya da düşüncesi ve fikriyatı bize uyan yazarları seçiyoruz. Kolektifimiz epey geniş bir alana sesleniyor ve farklı farklı politik geçmişlerden gelen katılımcılara sahip. Dolayısıyla, politik yayın yapan bir kolektif olarak görülmek istemeyiz. Şu ana dek şiirden sosyal araştırmalara, romandan denemeye, çeşitli eserleri yayınladık ve yayınlayacağız. Elbette, ilkelerimizle bağdaşmayan kitapları yayınlamamız söz konusu değil - ırkçı ve ayrımcı propaganda ya da belagat yayınlamayız. İlkelerimizi hayata nasıl geçiriyoruz? Toplantılarımızı açık yapıyoruz, tutanakları sitemizde yayınlıyoruz. Kitapların yayın süreci tüm kolektifin gözü önünde oluyor, raporlanmasından, kapak seçimine ve dizgiye dek. Şeffafız, banka hesabımızdaki üç kuruş paranın hesabını bile yayınlıyoruz. Özinisiyatifle çalışıyoruz, raporlamadan dizgiye her şeyi katılımcılarımız kendi inisiyatifleriyle üzerlerine alıyorlar. Dayanışmayla, kitaplarımızı, sözümüzü yaymaya çalışıyoruz.

Bireylikler: Son olarak okurlara şu ana kadar yayımlanmış olan kitaplarla, yayımlanacak olan kitaplar hakkında bilgi verebilir misiniz?
Yayın Kolektifi: Şu ana dek dört kitap yayınladık Kibele Yayınları’yla işbirliği yaparak. Hülya Tarman - Peşime Verdi, Nesrin Kültür Kiraz - İmlasız Bahçe Şiirleri, Ali Rıza Gelirli - Efendisiz Demokrasi ve Can Başkent - Türler ve Cinsler. Bu kitaplar ciddi politik düşünce, gözlem ve tespitler içeriyor. Farklı farklı politik kulvarlarda yer almalarına rağmen, sosyo-politik arenada ciddi düşünceler yaratacak eserler olduklarına inanıyoruz. Nesrin Kültür Kiraz’ın şiir kitabı da, okurlardan oldukça lirik, duygu dolu yorumlar alan, eşsiz bir eser bizce. Şu anda yayına hazırladığımız kitaplar ise şöyle: sosyo-politik bir kitap, bir çeviri ve bir anlatı. Son olarak şunu belirtelim: Kolektifimiz bu toprakların kültür ve yayın piyasasında bir ilk ve bu manada eşsiz bir girişim. Gerek yazarların, gerek yayıncıların ve gönüllülerin destek ve katkılarını büyük bir hevesle bekliyoruz.